罗马书注释

与 Super ad Romanos 对照
圣托马斯阿奎那
罗马书注释(Super ad Romanos)第8章:肉身的救赎

第6讲:圣徒的预定

Lectio 6: Praedestinatio sanctorum

8:28 我们知道,万事都互相效力,叫爱神的人得益处,就是按他旨意蒙召的圣徒。(译者:拉丁文含「圣徒」一词,作者以下据此区分预定、呼召与成圣;和合本修订版作「就是按他旨意被召的人」。) [n. 695]
8:29 因为他所预知的人,他也预定他们与他儿子的形象相符合,使他儿子在许多弟兄中作长子。(译者:和合本修订版作「效法他儿子的榜样」;这里依拉丁文保留「形象」及「相符合」,以对应下文有关分享儿子身份的解释。) [n. 701]
8:30 他所预定的人,他又召他们来;所召来的人,他又称他们为义;所称为义的人,他又叫他们得荣耀。 [n. 707]
8:31 既是这样,我们对这些事还要怎么说呢?神若帮助我们,谁能抵挡我们呢? [n. 710]
8:32 神既不顾惜自己的儿子,为我们众人舍了他,岂不也把万物和他一同白白地赐给我们吗? [n. 712]

8:28 Scimus autem quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, iis qui secundum propositum vocati sunt sancti. [n. 695]
8:29 Nam quos praescivit, et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. [n. 701]
8:30 Quos autem praedestinavit, hos et vocavit: et quos vocavit, hos et justificavit: quos autem justificavit, illos et glorificavit. [n. 707]
8:31 Quid ergo dicemus ad haec? si Deus pro nobis, qui contra nos? [n. 710]
8:32 Qui etiam proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum: quomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit? [n. 712]

695. 上文,使徒说明,就满足我们的愿望而言,圣灵在现世生命的软弱中帮助我们;这里,他说明,就外在的事件而言,圣灵怎样帮助我们,把这些事引向我们的益处。

695. Ostendit supra Apostolus quod Spiritus Sanctus adiuvat nos in infirmitatibus praesentis vitae, quantum ad impletionem nostrorum desideriorum, hic ostendit qualiter nos iuvat quantum ad exteriores eventus, dirigendo in bonum nostrum.

首先提出他的论旨;

Et primo proponit quod intendit;

其次证明这论旨,即在「因为他所预知的人」等语那里;

secundo probat propositum, ibi nam quos praescivit, etc.;

第三,根据前面的论述引出一个结论,即在「那么,谁能使我们隔绝」等语那里。

tertio infert quandam conclusionem ex dictis, ibi quis ergo separabit nos, et cetera.

696. 关于第一点,有两件事需要考虑。

696. Circa primum duo consideranda occurrunt.

首先,圣灵赐给我们的恩惠何等重大:「万事都互相效力,叫我们得益处」。

Primo quidem magnitudo beneficii quod nobis a Spiritu Sancto confertur, ut scilicet omnia nobis cooperentur in bonum.

为阐明这一点,应当考虑:世上所发生的一切,即便是恶,也归于整个宇宙的善。因为,正如奥古斯丁在《信望爱手册》(Enchiridion)所说:神如此良善,假如他不是如此大能,足以从任何恶中引出某种善,他就绝不会容许任何恶存在。

Ad cuius evidentiam considerandum est, quod quidquid fit in mundo, etiamsi malum sit, cedit in bonum universi: quia, ut Augustinus dicit in Enchiridion: Deus est adeo bonus, quod nihil mali esse permitteret, nisi esset adeo potens quod ex quolibet malo posset elicere aliquod bonum.

不过,恶并不总是归于那承受恶者自身的善。譬如,一只动物的败坏,因其败坏而产生另一事物,确实归于宇宙的善,却不归于那败坏者的善;因为神为宇宙的善本身而愿意它,宇宙的一切部分都趋向这善。

Non autem semper cedit malum in bonum eius in quo est, quod sicut corruptio unius animalis cedit quidem in bonum universi, inquantum per corruptionem unius generatur aliud, non tamen in bonum eius quod corrumpitur: quia bonum universi est a Deo volitum secundum se, et ad ipsum ordinantur omnes partes universi.

697. 对于最高贵的部分与其他部分之间的秩序,似乎也有同一道理:其他部分的恶,被安排来服务于最高贵部分的善;但发生在最高贵部分身上的一切,只能被安排来服务于这些部分自身的善。因为,对它们的照顾,是为它们本身;对其他部分的照顾,则是为了它们。譬如,医生容忍脚上的疾病,为要医好头部。

697. Et eadem ratio esse videtur circa ordinem nobilissimarum partium ad alias partes, quia malum aliarum partium ordinatur in bonum nobilissimarum. Sed quicquid fit circa nobilissimas partes, non ordinatur nisi in bonum ipsarum, quia de eis propter se cura habetur, de aliis autem propter ipsas: sicut medicus infirmitatem pedis sustinet, ut curet caput.

在宇宙的一切部分中,神的圣徒最为卓越;太 24:47 所说「主人要派他管理所有的财产」,适用于他们每一位。(译者:原注标作太 25:23,所引经文实际为太 24:47。)因此,无论发生在他们自己或其他事物身上的事,都归于他们的益处。于是,箴 11:29 所说「愚妄人作心中有智慧者的仆人」得到应验,因为连罪人的恶也归于义人的益处。所以,说神特别照顾义人,如诗 34:15〔武加大本 33:16〕所说:「耶和华的眼目看顾义人。」他这样照顾他们,以至不容许任何恶临到他们,除非他把这恶转为他们的益处。

Inter omnes autem partes universi excellunt sancti Dei, ad quorum quemlibet pertinet quod dicitur Matth. XXV, 23: super omnia bona sua constituet eum. Et ideo quicquid accidit, vel circa ipsos vel alias res, totum in bonum eorum cedit: ita quod verificatur quod dicitur Prov. XI, 29: qui stultus est, serviet sapienti, quia scilicet etiam mala peccatorum in bonum iustorum cedunt. Unde et Deus specialem curam de iustis habere dicitur, secundum illud Ps. XXXIII, 16: oculi Domini super iustos, inquantum scilicet sic de eis curat, quod nihil mali circa eos esse permittit, quod non in eorum bonum convertat.

就他们所忍受的刑罚之恶而言,这一点很明显。因此,《注疏》说:「他们的谦卑在软弱中操练,忍耐在苦难中操练,智慧在反驳中操练,善意在仇恨中操练。」所以,彼前 3:14 说:「即使你们为义受苦,也是有福的。」

Et hoc quidem manifestum est quantum ad mala poenalia quae patiuntur, unde in Glossa dicitur quod ipsorum infirmitate exercetur humilitas, afflictione patientia, contradictione sapientia, odio benevolentia; unde I Petr. III, 14: si quid patimini propter iustitiam, beati.

698. 但是,难道连罪也为他们效力,使他们得益处吗?

698. Sed numquid etiam eis peccata cooperantur in bonum?

有人说,罪不包含在他所说的「万事」之中,因为,按奥古斯丁所说,「罪是无,人犯罪时也成为无。」

Quidam dicunt quod peccata non continentur sub hoc quod dicit omnia, quia secundum Augustinum, peccatum nihil est, et nihil fiunt homines, cum peccant.

但与此相反,《注疏》接着说:「神使万事为这样的人效力,使他们得益处,甚至到这样的地步:他们中若有人偏离、越出正轨,神连这件事本身也使之成为他们善上的进益。」所以,诗 37:24〔武加大本 36:24〕说:「他虽失脚也不致全身仆倒,因为耶和华搀扶他的手。」

Sed contra hoc est quod in Glossa sequitur: usque adeo talibus Deus omnia cooperatur in bonum, ut si qui horum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum. Unde et in Ps. XXXVI, 24 dicitur: cum ceciderit iustus, non collidetur, quia Dominus supponit manum suam.

然而,照这样看来,这些人似乎总是带着更大的仁爱重新起来,因为人的善在于仁爱;使徒在林前 13:2 承认,自己若没有仁爱,就算不得什么。

Sed secundum hoc videtur, quod semper tales in maiori caritate resurgant, quia bonum hominis in caritate consistit, quam si non habeat Apostolus se nihil esse recognoscit I Cor. XIII, 2.

应当说:人的善不仅在于仁爱的大小,尤其在于仁爱持守直到死亡,如太 24:13 所说:「坚忍到底的终必得救。」义人跌倒以后,重新起来时便更谨慎、更谦卑。因此,《注疏》说神连这件事本身也使之成为他们善上的进益以后,又接着说:「因为他们回来时,比先前更谦卑,也更有见识。」他们学会应当战兢而欢喜,不把恒久站立的把握僭归于自己,仿佛出于自身的能力。

Sed dicendum est, quod bonum hominis non solum consistit in quantitate caritatis, sed praecipue in ipsius perseverantia usque ad mortem, secundum illud Matth. XXIV, 13: qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Ex hoc autem quod iustus cadit, resurgit cautior et humilior: unde in Glossa subditur, postquam dixerat quod hoc ipsum faciat eis in bonum proficere, quia sibi humiliores redeunt atque doctiores. Discunt enim cum tremore se exultare debere: non quasi arrogando sibi tamquam de sua virtute fiduciam permanendi.

699. 其次,应当考虑,这恩惠属于哪些人。

699. Secundo oportet considerare quibus hoc beneficium competat.

关于这一点,首先从人这方面来看,他说「爱神的人」。

Circa quod, primo, attenditur aliquid ex parte hominis, cum dicit diligentibus Deum.

我们对神的爱,是借着住在我们里面的圣灵而有,如上文所说。也正是圣灵引导我们行走正路,如诗 27:11〔武加大本 26:11〕所说。因此,彼前 3:13 说:「你们若热心行善,有谁会害你们呢?」诗 119:165〔武加大本 118:165〕说:「喜爱你律法的人大有平安,任何事都不能使他们跌倒。」

Dei enim dilectio est in nobis per inhabitantem spiritum, ut habitum est supra. Ipse autem Spiritus Sanctus est qui nos dirigit in viam rectam, ut dicitur in Ps. XXVI, v. 11. Unde dicitur I Petr. III, 13: quis est qui vobis noceat, si boni aemulatores fueritis? Et Ps. CXVIII, 165: pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum.

这是有道理的,因为箴 8:17 说:「爱我的,我也爱他。」爱就是愿意所爱者得善;而神的愿意就是实行。因为,正如诗 135:6〔武加大本 134:6〕所说,「耶和华都随自己的旨意而行。」因此,神使万事都转为爱他的人的益处。

Et hoc rationabiliter: quia, ut dicitur Prov. VIII, 17: ego diligentes me diligo; diligere est bonum velle dilecto; Dei autem velle est operari. Omnia enim quaecumque voluit fecit, ut in Ps. CXXXIV, 6 dicitur. Et ideo Deus omnia convertit in bonum his qui eum diligunt.

700. 其次,从神这方面来看:他首先从永恒预定信徒,其次在时间中呼召他们,第三使他们成圣。他说「按他旨意蒙召的圣徒」,就涉及这三者,即蒙预定、蒙呼召、得成圣的人。「旨意」指预定;按奥古斯丁所说,预定是施怜悯的旨意。弗 1:11 说:「照着自己的旨意所预定的。」他说「蒙召」,涉及呼召。赛 41:2 说:「召他来到脚前。」他说「圣徒」,涉及成圣,如利 21:8 所说:「我是使你们分别为圣的耶和华。」使徒代表圣徒说自己知道这一点,说「我们知道」。智慧篇 10:10 说:「叫他明白神圣的事。」这种知识一方面出于经验,另一方面出于对仁爱效力的考虑;歌 8:6 说:「爱情如死之坚强。」也出于对永恒预定的考虑;赛 46:10 说:「我的筹算必立定;凡我所喜悦的,我必成就。」

700. Secundo attenditur id quod est ex parte Dei, qui primo fideles ab aeterno praedestinavit; secundo ex tempore vocat; tertio sanctificat: et haec tria tangit, cum dicit his qui secundum propositum vocati sunt sancti, id est, praedestinatis, vocatis, et sanctificatis: ut propositum referatur ad praedestinationem, quae, secundum Augustinum, est propositum miserendi, Eph. I, 11: praedestinati secundum propositum eius. Quod dicit, vocati, ad vocationem pertinet. Is. XLI, 2: vocavit eum, ut sequeretur se. Quod dicit sancti, ad sanctificationem, secundum illud Lev. XXI, 8: Ego Dominus qui sanctifico. Hoc autem Apostolus se scire dicit ex persona sanctorum, dicens scimus. Sap. X, 10: Dedit illi scientiam sanctorum. Procedit autem haec scientia tum ex experimento, tum etiam ex consideratione efficaciae caritatis, Cant. VIII, 6: Fortis est ut mors dilectio, et etiam praedestinationis aeternae, Is. XLVI, 10: Omnis voluntas mea implebitur, et omne consilium meum fiet.

701. 然后,他说「因为他所预知的人」等语,以如下论证证明先前所说的:

701. Deinde, cum dicit nam quos praescivit, etc., probat quod dixerat tali ratione:

神所提拔的人,没有人能加害他们;而神提拔了那些蒙预定、爱神的人;所以,没有什么能加害他们,万事反而都归于他们的益处。

nullus potest nocere his quos Deus promovet, sed praedestinatos diligentes Deum, Deus promovet; ergo nihil potest eis nocere, sed omnia cedunt eis in bonum.

因此,他首先证明小前提,即神提拔他们;

Primo ergo probat minorem, scilicet quod eos Deus promoveat;

其次证明大前提,即对神所提拔的人,没有什么能构成损害,即在「既是这样,我们还要怎么说呢」等语那里。

secundo, maiorem, scilicet quod promotis a Deo nihil potest esse nocivum, ibi quid ergo dicemus, et cetera.

关于第一点,他作两件事。

Circa primum duo facit.

首先,提出从永恒就属于圣徒得提拔的事;

Primo proponit ea quae sunt ad promotionem sanctorum ab aeterno;

其次,提出在时间中发生的事,即在「他所预定的人」等语那里。

secundo, ea quae sunt ex tempore, ibi quos autem praedestinavit, et cetera.

702. 关于第一点,他提出两件事,即预知和预定,说「因为他所预知的人,他也预定」。

702. Ponit autem duo circa primum, scilicet praescientiam et praedestinationem, cum dicit nam quos praescivit et praedestinavit.

有人说,这里的预定,是指在时间中的预备,就是神借以预备圣徒领受恩典的作为;他们这样说,是为了区别预知和预定。

Dicunt autem quidam quod praedestinatio hic accipitur pro praeparatione quae est in tempore, qua scilicet Deus praeparat sanctos ad gratiam, et hoc dicunt ad distinguendum praescientiam a praedestinatione.

然而,若正确考虑,二者都是永恒的,只在概念上有别。因为,如上文解释「被预定的」时所说,预定意味着在心中对自己将要作的事作某种预先安排。而神从永恒就预定了他将赐给圣徒的恩惠。因此,预定是永恒的。它与预知在概念上的区别是:预知只表示对将来之事的认识,预定却表示对这些事的某种因果作用。因此,神也预知罪,但预定所关涉的,是有益于救恩的善。所以,使徒在弗 1:11—12 说:「照着自己的旨意所预定的……为要使我们……颂赞他的荣耀」,等等。(译者:原注标弗 1:5 及以下;此处所引语句具体见 1:11—12。)

Sed si recte consideretur, utrumque est aeternum, et differunt ratione. Nam sicut dictum est supra, super illud: qui praedestinatus est, praedestinatio importat praeordinationem quamdam in animo eorum quae quis est facturus. Ab aeterno autem Deus praedestinavit beneficia quae sanctis suis erat daturus. Unde praedestinatio est aeterna. Differt autem a praescientia secundum rationem, quia praescientia importat solam notitiam futurorum: sed praedestinatio importat causalitatem quamdam respectu eorum. Et ideo Deus habet praescientiam etiam de peccatis, sed praedestinatio est de bonis salutaribus. Unde Apost. Eph. I, 5 s. dicit: Praedestinati secundum propositum eius, ut simus in laudem, et cetera.

703. 关于预知与预定的次序,有人说,对善行功德与恶行罪责的预知,是预定和遗弃的根据;意思是,神预定某些人,是因为预知他们将行善并相信基督。按这种理解,经文应这样读:「他预知哪些人将与他儿子的形象相符合,就预定这些人。」

703. Circa ordinem autem praescientiae et praedestinationis dicunt quidam quod praescientia meritorum bonorum et malorum est ratio praedestinationis et reprobationis, ut scilicet intelligatur quod Deus praedestinet aliquos, quia praescit eos bene operaturos, et in Christum credituros. Et secundum hoc littera sic legitur: quos praescivit conformes fieri imaginis Filii eius, hos praedestinavit.

如果预定只涉及按功德赐下的永生,这样说确实有道理;但是,神从永恒为人预备的一切有益于救恩的恩惠,都在预定之内。因此,按照同一道理,他在时间中赐给我们的一切恩惠,都是从永恒为我们预备的。所以,假定我们这方面先有某种功德,并说对它的预知是预定的根据,无异于主张:恩典是按照我们的功德而赐下的,善行的开端来自我们,而其完成来自神。

Et hoc quidem rationabiliter diceretur, si praedestinatio respiceret tantum vitam aeternam, quae datur meritis; sed sub praedestinatione cadit omne beneficium salutare, quod est homini ab aeterno divinitus praeparatum; unde eadem ratione omnia beneficia quae nobis confert ex tempore, praeparavit nobis ab aeterno. Unde ponere quod aliquod meritum ex parte nostra praesupponatur, cuius praescientia sit ratio praedestinationis, nihil est aliud quam gratiam ponere dari ex meritis nostris, et quod principium bonorum operum est ex nobis, et consummatio est ex Deo.

因此,更恰当的经文次序是:「他所预知的人,他也预定他们与他儿子的形象相符合。」这样,这种相符合不是预定的根据,而是其终点或效果。因为,使徒在弗 1:5 说:「预定我们……得儿子的名分。」

Unde convenientius sic ordinatur littera: quos praescivit, hos et praedestinavit fieri conformes imaginis Filii sui. Ut ista conformitas non sit ratio praedestinationis, sed terminus vel effectus. Dicit enim Apostolus Eph. I, 5: praedestinavit nos in adoptionem filiorum Dei.

704. 收纳为儿子,无非就是这种相符合。因为,被收纳为神儿子的人,与神真正的儿子相符合。

704. Nihil enim aliud est adoptio filiorum quam illa conformitas. Ille enim qui adoptatur in Filium Dei, conformatur vero Filio eius.

首先,是在分享产业的权利上相符合,如上文第 17 节所说:「若是儿女,就是后嗣,是神的后嗣,和基督同作后嗣。」其次,是在分享他的光辉上相符合。因为,他由父所生,正是「神荣耀的光辉」,如来 1:3 所说。因此,他以智慧和恩典的光照亮圣徒,就使他们与自己相符合。所以,诗 110:3〔武加大本 109:3〕说:「在圣徒的光辉中,在晨星以前,我从腹中生了你。」意思是:生了那倾注圣徒一切光辉的你。(译者:此节依作者所引武加大本译出;和合本修订版作「你在圣山上掌权的日子……你就有清晨的甘露」,无法保留作者关于子受生及圣徒分享光辉的论证。)

Primo quidem in iure participandae haereditatis, sicut supra dictum est v. 17: Si filii et haeredes, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Secundo, in participatione splendoris ipsius. Ipse enim est genitus a Patre tamquam splendor gloriae eius, Hebr. I, v. 3. Unde per hoc quod sanctos illuminat de lumine sapientiae et gratiae, facit eos fieri conformes sibi. Unde in Ps. CIX, 3 dicitur: in splendoribus sanctorum ex utero ante Luciferum genui te, id est, profundentem omnem splendorem sanctorum.

705. 他说「他儿子的形象」,可以作两种理解。一种是同位结构,意思是:与他儿子这形象相符合;因为子就是形象。西 1:15 说:「爱子是那看不见的神之像。」另一种是领属结构,意思是:他预定我们与他儿子相符合,就是使我们带着子的形象。林前 15:49 说:「就如我们既有属尘土的形像,将来也必有属天的形像。」

705. Quod autem dicit imaginis Filii eius, potest intelligi dupliciter. Uno modo ut sit constructio appositiva, ut sit sensus: conformes imaginis Filii eius, qui est imago. Col. c. I, 15: est imago invisibilis Dei. Alio modo potest intelligi, ut sit constructio transitiva, ut sit sensus: praedestinavit nos fieri conformes Filio suo in hoc quod portemus eius imaginem. I Cor. XV, 49: sicut portavimus imaginem terreni, sic portemus imaginem caelestis.

他说「他所预知的人,他也预定」,不是因为他预定所有他预知的人,而是因为若不预知他们,就不能预定他们。耶 1:5 说:「我尚未将你造在母腹中,就已认识你。」

Dicit autem quos praescivit et praedestinavit, non quia omnes praescitos praedestinet, sed quia eos praedestinare non poterat, nisi praesciret. Ier. I, 5: priusquam te formarem in utero, novi te.

706. 他接着说「使他在许多弟兄中作长子」,指出这预定所产生的结果。

706. Quid autem ex hac praedestinatione sequatur, subiungit ut sit ipse primogenitus in multis fratribus.

正如神愿意把自己本有的良善分享给其他事物,使它们分有他良善的相似性,好使自己不仅是善的,而且是其他善物的本源;神的儿子也愿意将与自己儿子身份的相似分享给他人,使自己不仅是儿子,而且是众子中的长子。因此,那按永恒的受生而是独生子的,如约 1:18 所说「在父怀里独一的儿子」,按恩典的赐予,却「在许多弟兄中作长子」。启 1:5 说:「从死人中首先复活的,为世上君王的元首。」

Sicut enim Deus suam naturalem bonitatem voluit aliis communicare, participando eis similitudinem suae bonitatis, ut non solum sit bonus, sed etiam auctor bonorum, ita Filius Dei voluit conformitatem suae filiationis aliis communicare, ut non solum sit ipse Filius, sed etiam primogenitus filiorum. Et sic qui per generationem aeternam est unigenitus, secundum illud Io. I, 18: unigenitus qui est in sinu Patris, secundum collationem gratiae, sit primogenitus in multis fratribus. Apoc. I, 5: qui est primogenitus mortuorum et princeps regum terrae.

因此,基督以我们为弟兄,一则因为他如这里所说,将儿子身份的相似分享给我们;二则因为他摄取了与我们相同的人性,如来 2:17 所说:「他凡事应当与他的弟兄相同。」

Habet igitur Christus nos fratres, tum quia nobis similitudinem filiationis communicavit, sicut hic dicitur, tum quia similitudinem nostrae naturae assumpsit, secundum illud Hebr. c. II, 17: debuit per omnia fratribus assimilari.

707. 然后,他说「他所预定的人」等语,提出圣徒方面因神的作为而相继实现的事。

707. Deinde, cum dicit quos autem praedestinavit, etc., ponit ea quae ex parte sancti divinitus consequuntur.

首先提出呼召,说:「他所预定的人,他又召他们来。」神的预定不可能落空,如赛 14:24 及以下所说:「万军之耶和华起誓说:『我怎样思想,必照样成就;我怎样定意,必照样坚立。』」

Et primo ponit vocationem, cum dicit: quos praedestinavit, hos et vocavit. Praedestinatio autem eius irrita esse non potest, secundum illud Is. XIV, 24 s.: iuravit Dominus exercituum, dicens: si non, ut putavi, ita erit, et quomodo mente tractavi, sic eveniet.

预定开始实现的第一步,就是人的蒙召。这呼召有两种:一种是外在的,借传道者的口发出。箴 9:3 说:「派遣女仆出去……在城中至高处呼唤。」神以这种方式呼召彼得和安得烈,如太 4:18 及以下所载。另一种呼召是内在的,无非是心灵中的某种推动,神借此推动人的心,同意关乎信心或德行的事。赛 41:2 说:「谁从东方兴起一人,凭公义召他来到脚前?」

Primum autem in quo incipit praedestinatio impleri, est vocatio hominis, quae quidem est duplex, una exterior, quae fit ore praedicatoris. Prov. IX, 3: misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem. Hoc modo Deus vocavit Petrum et Andream, ut dicitur Matth. IV, 18. Alia vero vocatio est interior, quae nihil aliud est quam quidam mentis instinctus, quo cor hominis movetur a Deo ad assentiendum his quae sunt fidei vel virtutis. Is. XLI, 2: quis suscitavit ab oriente iustum, et vocavit eum ut sequeretur se?

这呼召是必要的,因为,若神自己不吸引我们归向他,我们的心就不会转向神。约 6:44 说:「若不是差我来的父吸引人,就没有人能到我这里来。」哀 5:21 说:「耶和华啊,求你使我们回转归向你,我们就得以回转。」而且,这呼召在蒙预定者身上是有效的,因为他们同意这样的呼召。约 6:45 说:「凡听了父的教导而学习的,都到我这里来。」

Et haec vocatio necessaria est, quia cor nostrum non se ad Deum converteret, nisi ipse Deus nos ad se traheret. Io. VI, 44: nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me traxerit eum. Thr. V, 21: converte nos, Domine, ad te, et convertemur. Et etiam haec vocatio est efficax in praedestinatis, quia huiusmodi vocationi assentiunt. Io. c. VI, 45: omnis qui audivit a Patre meo et didicit, venit ad me.

708. 所以,其次,他提出称义,说「所召来的人,他又称他们为义」,就是借着灌注恩典。上文 3:24 说:「蒙神的恩典……白白地称义。」

708. Unde, secundo, ponit iustificationem, cum dicit quos vocavit, hos et iustificavit, scilicet gratiam infundendo. Supra III, v. 24: iustificati gratis per gratiam ipsius.

这样的称义虽然在某些人身上失去了其最终成效,因为他们没有持守到底,但在蒙预定者身上,却永远不会失去其最终成效。

Haec autem iustificatio et si in aliquibus frustretur, quia non perseverant usque ad finem, in praedestinatis tamen nunquam frustratur.

709. 所以,第三,他提出使人显大,接着说「他又使他们显大」。这有两种方式:一种是借德行与恩典的进步,另一种是借荣耀的高升。(译者:本讲开头经文用 glorificavit,「使得荣耀」;这里的注释改用 magnificavit,「使显大」,因此解释包括今生德行的增长与将来的荣耀。)智慧篇末章〔19:22〕说:「上主,你用各种方法显扬光荣了你的子民。」

709. Unde, tertio, ponit magnificationem, cum subdit hos et magnificavit. Et hoc dupliciter, scilicet uno quidem modo per profectum virtutis et gratiae; alio autem modo per exaltationem gloriae. Sap. ult.: in omnibus, Domine, magnificasti populum tuum et honorasti.

若将这里理解为荣耀的高升,那么他是以过去时代替将来时;或因将来之事的确定性,或因对有些人尚在将来的事,对另一些人已经完成。

Ponit autem praeteritum pro futuro, si intelligatur de magnificatione gloriae, vel propter certitudinem futuri, vel quia quod in quibusdam est futurum, in aliis est completum.

710. 然后,他说「既是这样,我们还要怎么说呢」等语,阐明大前提,即没有人能损害神所提拔的人。

710. Deinde, cum dicit quid ergo dicemus etc., manifestat maiorem, scilicet quod promotis a Deo nullus potest nocere.

首先,说明他们不能因刑罚之恶而受到损害;

Et primo ostendit quod non possint pati detrimentum per malum poenae;

其次,说明他们也不能因罪过之恶而受到损害,即在「谁能控告」等语那里。

secundo quod nec per malum culpae, ibi quis accusabit, et cetera.

711. 刑罚之恶有两种:一种在于施加恶,另一种在于剥夺善。

711. Malum poenae est duplex. Unum quidem consistit in illatione malorum, aliud in subtractione bonorum.

首先,他说明,神所提拔的人,不因任何迫害者的企图而受到损害,说:「既是这样,我们还要怎么说呢?」意思是:神既赐给选民如此多的善,有什么话能反对这些事,使上述神的恩惠归于无效呢?仿佛说:没有。箴 21:30 说:「没有人能以智慧、聪明、谋略抵挡耶和华。」或者,「我们还要怎么说呢?」是指:看着这些事,我们应当惊叹。哈 3:2 按另一译本说:「我思量你的作为,就惊惧。」或者,「我们对这些事还要怎么说呢?」意思是:我们能拿什么报答神,才配得上如此多的恩惠?诗 116:12〔武加大本 115:3〕说:「耶和华向我赏赐一切厚恩,我拿什么来报答他呢?」

Primo ostendit quod illi, qui promoventur a Deo, non patiuntur detrimentum per conatum alicuius persequentis, dicens: quid ergo dicemus? Quasi dicat: cum tot bona Deus suis electis praestet, quid potest dici contra haec, ut scilicet praedicta Dei beneficia annullentur? Quasi diceret: nihil. Prov. c. XXI, 30: non est sapientia, et non est prudentia, et non est consilium contra Dominum. Vel: quid dicemus? Ad haec scilicet aspicientes, oportet nos obstupescere. Habac. 3, secundum aliam litteram: consideravi opera tua, et expavi. Vel: quid dicemus ad haec? Id est, quid poterimus Deo retribuere tot beneficiis dignum? Ps. CXV, 3: quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi?

他接着说「神若帮助我们」,即借预定、呼召、称义和使显大来帮助我们,「谁能抵挡我们呢?」就是说,谁能有效地抵挡我们呢?赛 50:8 说:「让我们来对质;谁与我作对?」伯 17:3 说:「将我放在你身旁,任凭谁的手来攻击我。」(译者:这里保留作者所引拉丁文;和合本修订版作「愿你亲自为我付押担保。谁还会与我击掌呢?」)

Et subiungit si Deus pro nobis est, scilicet praedestinando, vocando, iustificando et magnificando, quis contra nos, scilicet esse poterit efficaciter? Is. l, 8: stemus simul, quis est adversarius meus? Iob XVII, 3: pone me iuxta te, et cuiusvis manus pugnet contra me.

712. 其次,他说明神的圣徒不可能因善被剥夺而受到损害,说「神既不顾惜自己的儿子」。

712. Secundo ostendit quod sancti Dei non possunt pati detrimentum ex subtractione bonorum, dicens qui etiam proprio Filio non pepercit.

由于上文说「所领受的是儿子名分的灵」,提及许多儿子,他在这里说「自己的儿子」,就把这位子与他们全都区别开来:这位子并非如异端分子妄称的那样,是被收纳的儿子,而是本性的、与父同永恒的儿子。约壹末章〔5:20〕说:「使我们在他真实的儿子耶稣基督里面。」(译者:这里依作者所引拉丁文保留「真实的儿子」,以对应上文与收纳之子的区别;和合本修订版此处作「就是在他儿子耶稣基督里面」。)父在太 3:17 论这位子说:「这是我的爱子。」

Cum autem supra de multis filiis mentionem fecisset, dicens: Accepistis spiritum adoptionis filiorum, ab omnibus illis hunc Filium separat, dicens proprio Filio suo, id est non adoptato, ut haeretici mentiuntur, sed naturali et coaeterno. I Io. ult.: Ut simus in vero Filio eius Iesu Christo, de quo Pater dicit Matth. III, 17: Hic est Filius meus dilectus.

713. 他所说「不顾惜」,应当理解为:神没有使他免于刑罚。因为,他里面没有任何可被赦免的罪过。箴 13:24 说:「不忍用杖打儿子的,是恨恶他。」

713. Quod autem dicit non pepercit, intelligendum est quod eum a poena non exemit. Nam culpa in eo non fuit, cui parci potuisset. Prov. XIII, 24: qui parcit virgae, odit filium suum.

然而,父神「不顾惜自己的儿子」,并非为使那在一切方面都是完全的神的子,获得什么增益;而是为我们的益处,使他承受苦难。这就是他接着说「为我们众人舍了他」的意思:使他受苦,为要涂抹我们的罪。上文 4:25 说:「耶稣被出卖,是为我们的过犯。」赛 53:6 说:「耶和华使我们众人的罪孽都归在他身上。」

Non tamen Deus Pater Filio suo non pepercit, ut ei aliquid accresceret, qui est per omnia Deus perfectus, sed propter nostram utilitatem eum passioni subiecit. Et hoc est quod subdit sed pro nobis omnibus tradidit illum, id est, exposuit eum passioni pro expiatione peccatorum nostrorum. Supra IV, v. 25: traditus est propter delicta nostra. Is. c. LIII, 6: Dominus posuit in eo iniquitatem omnium nostrum.

父神把他交于死,是借着命定他道成肉身并受苦,又在他的人性意志中激发仁爱的情感,使他凭此自愿承受苦难。所以,弗 5:2 说他自己舍了自己:「为我们舍了自己。」犹大和犹太人也交付了他,是以外在行动如此做,如上文所述。

Tradidit eum Deus Pater in mortem, eum incarnari et pati statuendo, et humanae eius voluntati inspirando caritatis affectum, qua passionem spontaneus subiret. Unde ipse seipsum tradidisse dicitur Eph. V, 2: tradidit semetipsum pro nobis; tradidit etiam Iudas, et Iudaei exterius aliquid operando, ut supra habitum est.

714. 应当注意,他说「甚至连自己的儿子」等语,意思是:神不但让其他圣徒为人的救恩承受患难,如何 6:5 所说「因此,我在先知身上加以雕凿」,以及林后 1:6 所说「如果我们受患难,那是为使你们得安慰,得拯救」;他甚至让自己亲生的儿子也如此。(译者:何 6:5 的拉丁文在这里被作者理解为神使先知受磨炼;和合本修订版作「我藉先知砍伐他们」,所受砍伐的是百姓。这里保留作者论证所依据的读法。)

714. Est autem notandum quod dicit qui etiam proprio, etc., quasi dicat. Non solum alios sanctos pro salute hominum tribulationi exposuit, secundum illud Osee VI, v. 5: propter hoc dolavi in prophetis, II Cor. c. I, 6: cum tribulamur pro vestra exhortatione et salute, sed etiam proprium Filium suum.

万物都存在于神的儿子里面,如同存在于最初的、先行运作的原因里面。西 1:17 说:「他在万有之先」,等等。因此,他既赐给我们,万物也都赐给我们。所以,他接着说「岂不也把万物和他」,即和那赐给我们的子,「一同白白地赐给我们吗?」也就是说,使万物都归于我们的益处:高于我们的,即神的诸位格,供我们享有;有理性的灵,供我们共同生活;一切低于我们的,供我们使用;不但顺境如此,逆境也如此。林前 3:22—23 说:「全是你们的,而你们是属基督的,基督是属神的。」由此可见,正如诗篇所说〔诗 34:9,武加大本 33:10〕,「敬畏他的一无所缺。」

In ipso autem Filio Dei omnia existunt, sicut in primordiali et praeoperativa causa. Col. I, 17: ipse est ante omnia, et cetera. Unde, eo tradito nobis, omnia sunt data nobis; unde subdit quomodo non etiam cum illo, scilicet dato nobis, omnia donavit nobis, ut scilicet omnia cedant in bonum nostrum; superiora quidem, scilicet divinae personae ad fruendum, rationales spiritus ad convivendum, omnia inferiora ad utendum, non solum prospera sed etiam adversa. I Cor. c. III, 22 s.: omnia vestra sunt, vos autem Christi, Christus autem Dei. Unde patet quod, sicut in Psalmo dicitur, nihil deest timentibus eum.