第1讲：神拣选犹太人的余民
Lectio 1: Electio Dei reliquiarum Judaeorum
11:1 那么，我要问，神弃绝了他的百姓吗？绝对没有！因为我也是以色列人，亚伯拉罕的后裔，属便雅悯支派的。 [n. 859]
11:2 神并没有弃绝他预先所知道的百姓。你们岂不知道经上论到以利亚是怎么说的呢？他在神面前怎样控告以色列人说： [n. 862]
11:3 「主啊，他们杀了你的先知，拆了你的祭坛，只剩下我一个人，他们还要我的命。」 [n. 867]
11:4 但神的指示是怎么对他说的呢？他说：「我为自己留下七千人，是未曾向巴力屈膝的。」 [n. 870]
11:5 现在这时刻也是这样，余民照着恩典的拣选而得救了。（译者：作者所引拉丁文有「得救了」，和合本修订版作「照着出于恩典的拣选，还有所留的余数」。） [n. 871]
11:6 既是靠恩典，就不凭行为，不然，恩典就不再是恩典了。
11:7 那又怎么说呢？以色列人所寻求的，他们没有得着。但是蒙拣选的人得着了，其余的人却被蒙蔽了。（译者：「被蒙蔽」依拉丁文译；和合本修订版作「成了顽梗不化的」。） [n. 872]
11:8 如经上所记：「神给他们刺痛的灵，眼睛看不见，耳朵听不到，直到今日。」（译者：和合本修订版作「昏沉的灵」；这里保留拉丁文 compunctio 的「刺痛」之义，以对应第874节的解释。） [n. 873]
11:9 大卫也说：「愿他们的宴席变为罗网，变为陷阱，变为绊脚石，作他们的报应。 [n. 876]
11:10 愿他们的眼睛昏花，看不见；愿你时常弯下他们的腰。」 [n. 877]
11:1 Dico ergo: numquid Deus repulit populum suum? Absit. Nam et ego Israëlita sum ex semine Abraham, de tribu Benjamin: [n. 859]
11:2 non repulit Deus plebem suam, quam praescivit. An nescitis in Elia quid dicit Scriptura? quemadmodum interpellat Deum adversum Israël: [n. 862]
11:3 Domine, prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt: et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam. [n. 867]
11:4 Sed quid dicit illi divinum responsum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal. [n. 870]
11:5 Sic ergo et in hoc tempore reliquiae secundum electionem gratiae salvae factae sunt. [n. 871]
11:6 Si autem gratia, jam non ex operibus: alioquin gratia jam non est gratia.
11:7 Quid ergo? Quod quaerebat Israël, hoc non est consecutus: electio autem consecuta est: ceteri vero excaecati sunt: [n. 872]
11:8 sicut scriptum est: dedit illis Deus spiritum compunctionis: oculos ut non videant, et aures ut non audiant, usque in hodiernum diem. [n. 873]
11:9 Et David dicit: fiat mensa eorum in laqueum, et in captionem, et in scandalum, et in retributionem illis. [n. 876]
11:10 Obscurentur oculi eorum ne videant: et dorsum eorum semper incurva. [n. 877]
859. 使徒已经说明犹太人的跌倒值得怜悯，却并非完全可以原谅；这里，他说明犹太人的跌倒并不是普遍发生于所有人。
859. Postquam Apostolus ostendit Iudaeorum casum esse miserandum, non tamen totaliter excusabilem, hic ostendit casum Iudaeorum non esse universalem.
首先，他提出问题；
Et primo movet quaestionem;
其次，回答问题，见「绝对没有」等语；
secundo solvit, ibi absit, etc.;
第三，推出结论，见「那又怎么说呢」等语。
tertio infert conclusionem, ibi quid ergo, et cetera.
860. 所以，他首先说：针对这些事，「我要问，神」难道完全「弃绝了他的百姓吗？」就是犹太百姓，因为他称他们为不信而又反驳的百姓。诗人也问这一点，说：「神啊，你为何永远丢弃我们呢？」〔诗 74:1，武加大本 73:1〕哀 2:7：「耶和华撇弃自己的祭坛。」
860. Dicit ergo primo: dico, ad haec inquirendo, numquid Deus repulit, totaliter, populum suum? Scilicet Iudaeorum, quia vocat eum non credentem sed contradicentem. Et hoc Psalmista etiam inquirit dicens: ut quid Deus, repulisti in finem? Thr. II, 7: repulit Dominus altare suum.
861. 接着，在「绝对没有」等语处，他回答问题，说明神没有完全弃绝犹太百姓。因此他说「绝对没有」，即犹太百姓绝没有被完全弃绝。首先，他以自己为例证明，说：「因为我」这个信仰基督的人，「也是以色列人」，即就民族而言。林后 11:22：「他们是以色列人吗？我也是。」
861. Deinde, cum dicit absit, etc., solvit quaestionem ostendens quod Deus non totaliter repulit populum Iudaeorum. Et hoc est quod dicit absit, ut scilicet populus Iudaeorum sit totaliter repulsus. Et hoc quidem, primo, probat quantum ad personam suam, dicens: nam et ego, scilicet in fide Christi existens, Israelita sum, scilicet gente; II Cor. XI, 22: Israelitae sunt et ego.
由于以色列百姓中也有一些入教者，按肉身并非出于列祖，因此，第二，他排除自己属于这种人的可能，接着说「亚伯拉罕的后裔」。林后 11:22：「他们是亚伯拉罕的后裔吗？我也是。」
Et quia in populo Israel erant aliqui proselyti, qui non descenderunt secundum carnem ex patriarchis, secundo, hoc de se excludit, subdens ex semine Abrahae. II Cor. c. XI, 22: semen Abrahae sunt, et ego.
犹太百姓的支派又按照雅各的儿子而划分；其中有些是婢女的儿子，有些是妻子的儿子。约瑟和便雅悯则是他特别钟爱的妻子拉结的儿子。因此，第三，他表明自己在犹太百姓中的优越地位，说「属便雅悯支派的」。腓 3:5：「我是以色列族、便雅悯支派的人。」所以，有些人也以他来解释创 49:27 所记的话：「便雅悯是只抓撕掠物的狼，早晨要吃他的猎物，晚上要分他的掳物。」
Erant autem in populo Iudaeorum tribus distinctae secundum filios Iacob, quorum quidam fuerunt filii ancillarum, quidam uxorum. Ioseph autem et Beniamin filii Rachel, praedilectae uxoris. Unde, tertio, suam excellentiam in populo Iudaeorum ostendens dicit ex tribu Beniamin. Phil. III, 5: ex genere Israel, de tribu Beniamin. Unde et de eo exponitur a quibusdam quod legitur Gen. penult.: Beniamin, lupus rapax mane comedet praedam, et vespere dividet spolia.
862. 第二，在「没有弃绝」等语处，他说明，就神众多的选民而言，那百姓也没有被神弃绝。
862. Secundo, ibi: non repulit, etc., ostendit populum illum non esse repulsum a Deo etiam quantum ad multos electos suos.
首先，他提出主旨；
Et primo proponit quod intendit;
其次，引入类比，说「你们岂不知道」；
secundo inducit similitudinem, dicens an nescitis;
第三，应用这类比，见「现在这时刻也是这样」等语。
tertio adaptat eam, ibi sic ergo et in hoc tempore, et cetera.
863. 所以，他首先说：不只是我未被弃绝，「神并没有弃绝」他全部的「百姓，就是他预先所知道的」，即他所预定的。上文 8:29：「他所预知的人，他也预定。」诗 94:14〔武加大本 93:14〕：「耶和华必不丢弃他的百姓。」使徒在这里把这句话解释为指那些被预定的人。
863. Dicit ergo primo: non solum ego non sum repulsus sed Deus non repulit plebem suam, totam, quam praescivit, id est praedestinavit. Supra VIII, 29: quos praescivit, hos et praedestinavit. Ps. XCIII, 14: non repellet Dominus plebem suam. Quod Apostolus hic exponit quantum ad praedestinatos.
864. 接着，在「你们岂不知道」等语处，他以以利亚时代发生的事作类比；那时，整个百姓似乎也都偏离了对独一神的敬拜。
864. Deinde, cum dicit an nescitis, etc., inducit similitudinem de his quae contigerunt tempore Eliae, quando etiam totus populus videbatur a cultu unius Dei aberrasse.
这里，他首先提出以利亚的求告；
Ubi primo ponit interpellationem Eliae;
其次，提出主的回答，见「然而圣经说什么」等语。
secundo responsionem Domini, ibi sed quid dicit Scriptura divina, et cetera.
865. 所以，他首先说「你们岂不知道圣经论到以利亚是怎么说的呢？」即关于以利亚，见王上 19:10〔拉丁本《列王纪三》〕；或者，「在以利亚」，指写以利亚事迹的书中。
865. Dicit ergo primo an nescitis quid Scriptura sacra dicat in Elia, id est de Elia III Reg. XIX, 10. Vel, in Elia id est in libro de Elia scripto.
因为整部《列王纪》主要是为使人知道先知的言语和行为而写，因此它也被列在先知书中，正如耶柔米在《列王纪序言》（Prologus libri Regum）所说。「他怎样」，即以利亚本人，「在神面前控告以色列人」。
Totus enim liber regum est principaliter scriptus ad notificandum dicta et facta prophetarum. Unde et inter libros propheticos computatur, ut Hieron. dicit in prologo libri regum. Quemadmodum, scilicet ipse Elias, interpellat Deum adversus Israel.
866. 撒母耳在撒上 12:23〔拉丁本《列王纪一》〕的话似乎与此相反：「至于我，我如果停止为你们祷告，就得罪耶和华了，我绝不会这样做。」因此，更不应当控告百姓。
866. Contra quod videtur esse verbum Samuelis dicentis I Reg. XII, 23: absit hoc peccatum a me in Domino, ut cessem orare pro vobis. Multo ergo minus est contra populum interpellandum.
但应当理解，先知控告一个百姓，有三种方式。第一，使自己的意志符合已经向他们启示的神的意志，如诗 58:10〔武加大本 57:11〕也说：「义人见仇敌遭报就欢喜。」第二，祈求反对罪的统治，使被毁灭的是人的罪，而非人本身。第三，这种求告或祈祷应当理解为宣告，如耶 17:18：「愿那些迫害我的蒙羞」，意思是：他们将蒙羞。
Sed intelligendum est quod prophetae contra populum aliquem interpellant tripliciter. Uno modo conformando voluntatem suam voluntati divinae eis revelatae, sicut et in Ps. LVII, 11 dicitur: laetabitur iustus, cum viderit vindictam. Alio modo interpellando contra regnum peccati, ut scilicet non homines, sed peccata hominum destruantur. Tertio modo ut interpellatio, vel oratio est interpretanda per modum denuntiationis, secundum illud Ier. XVII, 18: confundantur qui me persequuntur, id est confundentur.
867. 在这种控告他们的求告中，他提出两方面的事。
867. Duo autem in hac sua interpellatione contra eos allegat.
首先，是他们对敬拜神所犯的不虔之罪。一方面，他们迫害神的仆人，他说「主啊，他们杀了你的先知」，正指出这一点。王上 18:13〔拉丁本《列王纪三》〕：「耶洗别杀耶和华先知的时候，难道没有人把我做的这事告诉我主吗？」徒 7:52：「先知中有哪一个不是受你们祖宗的迫害呢？」另一方面，是他们对分别为圣归给神之处所的破坏，如诗 74:7〔武加大本 73:7〕：「他们用火焚烧你的圣所。」对此，他说：「拆了你的祭坛。」
Primo quidem impietatem quam commiserant contra cultum Dei, uno quidem modo persequendo ministros eius, quod tangit dicens Domine, prophetas tuos occiderunt. III Reg. XVIII, 13: numquid non indicatum est tibi Domino meo quid fecerim, cum interficeret Iezabel prophetas Domini? Act. VII, v. 52: quem prophetarum non sunt persecuti patres vestri? Alio modo quantum ad loca Deo sanctificata, secundum illud Ps. LXXIII, 7: incenderunt igni sanctuarium tuum. Et quantum ad hoc dicit: altaria tua suffoderunt.
868. 因此，应当注意，主在申 12:5 起吩咐说：「耶和华—你们的神在你们各支派中选择何处作为立他名的居所，你们就要到那里求问，将你们的燔祭、祭物都带到那里。」然而，在圣殿建造以前，百姓蒙准在不同的地方筑坛敬拜神；圣殿建成以后，这就违反律法。因此，极为虔诚的希西家王命人拆毁一切这类祭坛。这就是王下 18:22〔拉丁本《列王纪四》〕所说的：「希西家岂不是将神的丘坛和祭坛废去，并且吩咐犹大和耶路撒冷的人说：你们当在耶路撒冷这坛前敬拜吗？」因此，希西家出于虔诚所做的，亚哈和耶洗别也做了，却是出于不虔，意在彻底灭绝对神的敬拜。
868. Unde notandum est quod, Deut. c. XII, 5, Dominus mandavit dicens: ad locum quem elegerit Dominus Deus vester de cunctis tribubus vestris, ut ponat nomen suum ibi et habitet in eo, venietis et offeretis in illo loco holocausta et victimas vestras. Tamen ante aedificationem templi permittebatur populo, ut in diversis locis altaria construeret ad cultum divinum; quod quia erat contra legem, aedificato iam templo, Ezechias rex piissimus omnia huiusmodi altaria destrui fecit. Et hoc est quod dicitur IV Reg. c. XVIII, 22: nonne iste est Ezechias, qui abstulit excelsa et altaria, et praecepit Iudae et Ierusalem: ante altare hoc adorabitis in Ierusalem? Quod ergo Ezechias fecit ex pietate, hoc fecit Achab et Iezabel ex impietate, volentes cultum Dei totaliter extirpare.
869. 第三，他提出他们有意要行的不虔之事，说「只剩下我一个人」，即敬拜独一的神。以利亚这样说，是因为其他人没有像他那样公开显明自己敬拜神。德训篇 48:1 论他说：「当时，又兴起了一位激烈如火的先知以利亚，他的言辞炽热如火炬。」「他们还要我的命」，即想将它夺去。因为耶洗别曾差人去见以利亚，见王上 19:2〔拉丁本《列王纪三》〕，说：「明日约这时候，我若不使你的性命像那些人的性命一样，愿神明重重惩罚我。」这里「他们」是指被以利亚杀死的巴力先知。（译者：原文误标《列王纪四》19:2，现校正为《列王纪三》，即王上 19:2。）
869. Tertio, allegat contra eos impietatem quam facere intendebant, dicens et relictus sum ego solus, scilicet in cultu unius Dei; quod quidem dixit Elias, eo quod alii non ita aperte manifestabant se esse Dei cultores. Dicitur enim de eo Eccli. c. XLVIII, 1: surrexit Elias propheta quasi ignis, et verbum illius quasi facula ardebat. Et quaerunt animam meam, scilicet ut auferant eam. Miserat enim Iezabel ad Eliam, IV Reg. XIX, 2, dicens: haec mihi faciant dii, et haec addant, nisi hac hora cras posuero animam tuam sicut animam unius ex illis, scilicet prophetis Baal, quos occiderat Elias.
870. 接着，在「但……怎么说」等语处，他提出神的回答，说：「然而，圣经说神的回答是怎样向他」，即以利亚，「说的呢？」就是下文所说：「我为自己留下」，即使他们留在敬拜我之中，不让他们陷入罪恶；「七千人」，这里以确定的数字表示不确定的数目，因为七与千这两个数字表示完满；「是未曾向巴力屈膝的」，即没有离弃对神的敬拜的人。赛 43:7：「就是凡称为我名下的人，是我为自己的荣耀创造的」等语。（译者：原文误标赛 47:7，此处校正。）
870. Deinde, cum dicit sed quid dicit, etc., ponit divinum responsum, dicens: sed quid dicit Scriptura ibidem, scilicet dixisse, illi, scilicet Eliae, responsum divinum? Hoc inquam, quod sequitur: reliqui mihi, id est in cultu meo non permittendo eos cadere in peccatum, septem millia virorum, ponitur certum pro incerto propter perfectionem septenarii et miliarii, qui non curvaverunt genua ante Baal id est qui cultum Dei non deseruerunt. Is. XLVII, v. 7: omnem qui invocat nomen meum, in gloriam meam creavi, et cetera.
871. 接着，在「所以也是这样」等语处，他将所说的应用到当前主题。
871. Deinde, cum dicit sic ergo, etc., adaptat quod dixerat ad propositum.
首先，他作出应用，说「现在这时刻也是这样」，即在百姓多数似乎已经偏离之时，「余民」，即从那毁灭中被留下的许多人，「要得救」，或者「已经得救」，这是「照着神恩典的拣选」，即照着神白白的拣选。约 15:16：「不是你们拣选了我，而是我拣选了你们。」
Et primo ponit adaptationem, dicens sic ergo et in hoc tempore, in quo videtur multitudo populi deviasse, reliquiae, id est multi qui sunt relicti ab illo excidio, salvae fient, vel salvae factae sunt secundum electionem gratiae Dei, id est secundum gratuitam electionem Dei. Io. XV, 16: non me elegistis, sed ego elegi vos.
其次，他由此得出结论，说：他们「既是靠恩典」得救，「就不凭」他们的「行为」。多 3:5：「他救了我们，并不是因我们自己所行的义，而是照他的怜悯。」
Secundo ex hoc infert conclusionem, dicens si autem gratia, salvi facti sunt, iam non ex operibus eorum. Tit. III, 5: non ex operibus iustitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit.
第三，他说明这结论从前提得出，说「不然」，即若「恩典」出于行为，「就不再是恩典了」，因为它被称为恩典，正是由于白白赐予。上文 3:24：「如今却蒙神的恩典，就白白地得称为义。」
Tertio ostendit sequi conclusionem ex praemissis, dicens alioquin, scilicet si gratia est ex operibus, iam non est gratia, quae dicitur ex eo quod gratis datur. Supra III, 24: Iustificati gratis per gratiam ipsius.
872. 接着，在「那又怎么说呢」等语处，他推出所要得出的结论。
872. Deinde, cum dicit quid ergo, etc., infert conclusionem intentam.
首先，他提出结论，说：根据前提，「那么我们要说什么呢？」就是：就百姓中较大多数而言，「以色列人没有得着他们所寻求的」，即义。上文 9:31 的话也应这样理解：「但以色列人追求律法的义，反而达不到律法的义。」约 7:34：「你们要找我，却找不到。」
Et, primo ponit eam, dicens quid ergo secundum praemissa dicemus? Hoc scilicet, quod Israel, quantum ad maiorem multitudinem populi, non est consecutus quod quaerebat, scilicet iustitiam. Et hoc modo intelligendum est quod supra IX, 31 dictum est Israel sectando legem iustitiae, in legem iustitiae non pervenit. Io. VII, 34: quaeretis me, et non invenietis.
不过，「蒙拣选的人」，即犹太人中的选民，「得着了」义。弗 1:4：「他在基督里拣选了我们，使我们成为圣洁。」「其余的人」，即百姓中的另一部分，却因自己的邪恶「被蒙蔽了」。智慧篇 2:21：「因为邪恶使他们丧失了理智。」（译者：作者所引拉丁文为「他们的邪恶使他们失明」，故上文取蒙蔽之意。）
Ita tamen quod electio, id est electi ex Iudaeis, consecuta est iustitiam, Eph. I, 4: elegit nos in ipso, ut essemus sancti, caeteri vero, id est alia pars populi, excaecati sunt propter suam malitiam. Sap. II, 21: excaecavit eos malitia eorum.
873. 第二，在「如经上所记」等语处，他阐明结论的最后一部分。
873. Secundo, ibi sicut scriptum est, etc., manifestat conclusionem quantum ad ultimam partem.
首先，借以赛亚的权威；
Et primo per auctoritatem Isaiae;
其次，借大卫的权威，见「大卫也说」。
secundo, per auctoritatem David, ibi et David dicit.
874. 关于第一点，应当注意，使徒把两处经文合成一个引证。赛 29:10 说：「我给你们调和了沉睡的灵。」（译者：原文误标赛 19:10；此处照作者所引拉丁文译。）对此，他说「神给他们刺痛的灵」，这是指情感的败坏。（译者：和合本修订版在罗 11:8 作「昏沉的灵」；以下解释依赖拉丁文 compunctio 的刺痛之义。）
874. Circa primum notandum quod Apostolus componit auctoritatem ex duabus. Legitur enim Is. XIX, 10: miscui vobis spiritum soporis. Et quantum ad hoc dicit dedit Deus illis spiritum compunctionis, quod pertinet ad perversitatem affectus.
因为「刺痛」表示心中某种刺扎或痛苦。因此，有一种好的刺痛，即人为自己的罪悲伤，如诗 60:3〔武加大本 59:5〕所说：「你使我们喝刺痛之酒。」（译者：按作者的拉丁文直译；现行中文在这里表达使人东倒西歪的酒。）也有一种坏的刺痛，就是嫉妒，即人因别人的好处而悲伤。
Compunctio enim importat quamdam cordis punctionem sive dolorem. Est ergo quaedam bona compunctio qua quis dolet de propriis peccatis, secundum illud Ps. LIX, 5: potasti nos vino compunctionis. Est autem et mala compunctio, scilicet invidiae, qua quis dolet de bonis aliorum.
因此，神把这种刺痛、即嫉妒的灵给了他们；并不是向他们灌入邪恶，而是收回恩典，正如上文 10:19 所说：「我要以不成国的激起你们嫉妒。」
Hunc ergo compunctionis, id est invidiae, spiritum eis dedit Deus, non quidem immittendo malitiam sed subtrahendo gratiam, sicut supra dictum est X, 19: ego ad aemulationem adducam vos in non gentem.
875. 赛 6:10 又说：「要使这百姓心蒙油脂，耳朵发沉，眼睛昏花；恐怕他们眼睛看见，耳朵听见。」因此，使徒指出认识能力的缺损，接着说「眼睛看不见」，即不能亲自领会基督在他们眼前所行的神迹；「耳朵听不到」，即不能有效地领受基督和使徒的教导。赛 42:20：「看见许多事却不领会，耳朵开通却听不见。」
875. Item legitur Is. VI, 10: excaeca cor populi huius, et aures eius aggrava, et oculos eius claude: ne forte videat oculis suis, et auribus suis audiat. Et quantum ad hoc designans defectum cognitivae virtutis, subdit oculos, ut non videant, scilicet per seipsos quantum ad miracula, quae Christus, eis videntibus, fecit, et aures, ut non audiant, scilicet fructuose doctrinam Christi et apostolorum. Is. XLII, 20: qui vides multa, nonne custodies? Qui apertas aures habes, nonne audies?
使徒又自行加上「直到今日」，因为到世界终结时，他们将看见并听见，那时儿女的心将转向他们的父亲，如玛 4:6 所说。
Addit autem Apostolus de suo usque in hodiernum diem, quia in fine mundi videbunt et audient, quando convertentur corda filiorum ad patres eorum, ut dicitur Malach. Ult.
876. 接着，在「大卫也说」等语处，他援引大卫的权威，证明同一件事。
876. Deinde cum dicit et David dicit, etc., ponit ad idem auctoritatem David.
这里，他首先指出犹太人失落的机会，说「愿他们的宴席变为」，即罪人从中得到滋养的邪恶。伯 20:12：「他口中以恶为甘甜，把恶藏在舌头底下。」当他们出于确定的恶意犯罪时，这宴席就在他们面前。当它为犯罪预备试探时，它就「变为罗网」。赛 24:18：「逃离陷阱的又被罗网缠住。」当人同意而屈从于快感时，它就「变为陷阱」。赛 8:15：「落入陷阱，被抓住了。」当人从一个罪跌入另一个罪时，它就「变为绊脚石」，即促成跌倒的因素。（译者：拉丁文作 in pactionem casus，措辞不常见；这里依随后的「从一个罪跌入另一个罪」解释其义。）诗 119:165〔武加大本 118:165〕：「喜爱你律法的人大有平安，任何事都不能使他们跌倒。」当他们因自己的罪受刑时，它就「作他们的报应」；或者是说，神任凭他们这样跌倒，这件事本身就是过犯的报应。诗 94:2〔武加大本 93:2〕：「使骄傲的人受应得的报应！」
In qua, primo, tangit occasionem defectus Iudaeorum, dicens fiat mensa eorum, id est malitia qua peccatores reficiuntur. Iob XX, v. 12: cum dulce fuerit in ore eius malum, abscondet illud sub lingua sua. Quae quidem mensa est coram ipsis quando ex certa malitia peccant. Hoc quidem fit in laqueum quando ex ea paratur tentatio ad peccandum, Is. XXIV, 18: qui explicaverit se de fovea, tenebitur laqueo, et in captionem, quando delectationi succumbit per consensum, Is. c. VIII, 15: capientur et irretientur, et in scandalum, id est in pactionem casus quando ruunt de peccato in peccatum, Ps. CXVIII, v. 165: pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum, et in retributionem illis quando scilicet punientur pro suis peccatis. Vel quia hoc ipsum est retributio delictorum, quia Deus eos permittit sic cadere. Ps. XCIII, 2: redde retributionem superbis.
或者，「宴席」就是摆在犹太人面前的圣经。箴 9:2：「摆设筵席。」当遇到含混之处时，它就「变为罗网」；当被错误理解时，就「变为陷阱」；当人陷入对错误的顽固坚持时，就「变为绊脚石」；至于「报应」，如上文所说。
Vel mensa est Sacra Scriptura Iudaeis apposita. Prov. IX, 2: proposuit mensam suam. Quae quidem fit in laqueum, quando occurrit aliquod ambiguum, in captionem, quando male intelligitur, in scandalum, quando ruit in pertinaciam erroris, et retributionem, ut supra.
877. 第二，他说「愿他们的眼睛昏花，看不见」，指出他们认识能力本身的缺损；这与其说是愿望，不如说是预告。弗 4:18：「他们心地昏昧。」至于其结果，他说「愿你时常弯下他们的腰」：「腰」即使人趋向善或恶的自由决断；「弯下」即任凭它从永恒之事弯向暂时之事，从正义的正直弯向不义。赛 51:23：「你屈身，任我们践踏过去吧！」
877. Secundo ponit ipsum defectum quantum ad cognitivam virtutem, cum dicit obscurentur oculi eorum ne videant, quod magis praenuntiando quam optando dicitur. Eph. IV, 18: tenebris obscuratum habentes intellectum. Et quantum ad effectum cum dicit et dorsum eorum, id est liberum arbitrium quod portat ad bona et ad mala, semper incurva, id est incurvari permitte ab aeternis ad temporalia, a rectitudine iustitiae ad iniquitatem. Is. LI, 23: incurvare ut transeamus.