罗马书注释

与 Super ad Romanos 对照
圣托马斯阿奎那
罗马书注释(Super ad Romanos)第2章:神的审判与犹太人的律法

第2讲:神审判的公正

Lectio 2: Iustitia divini iudicii

2:6 他要照各人的行为报应各人。 [n. 189]
2:7 对于那些恒心行善、寻求荣耀、尊贵和不朽坏的人,他赐下永生。(译者:和合本修订版作「凡恒心行善,寻求荣耀、尊贵和不能朽坏的,就有永生报偿他们」。作者以下也采用另一种句法连接,把「永生」作为所寻求的目的,把「荣耀、尊贵、不朽坏」作为赏报来解释。) [n. 195]
2:8 但对于好争竞、不顺从真理、反而信从不义的人,就有愤怒和恼恨;(译者:「好争竞」和「信从」依作者解释所据拉丁文;和合本修订版作「自私自利」和「顺从」。「愤怒和恼恨」也依拉丁文 ira et indignatio 的词序,以对应下文的逐项解释;和合本修订版的词序为「恼恨、愤怒」。) [n. 198]
2:9 患难和困苦要临到一切作恶之人的灵魂,先是犹太人,后是希腊人;(译者:「灵魂」依拉丁文 animam,供下文说明刑罚先临灵魂、再临身体;和合本修订版作「一切作恶的人」。) [n. 201]
2:10 却把荣耀、尊贵、平安加给一切行善的人,先是犹太人,后是希腊人。 [n. 204]
2:11 因为神不偏待人。 [n. 205]
2:12 凡在律法之外犯了罪的,将在律法之外灭亡;凡在律法之内犯了罪的,将按律法受审判。 [n. 207]

2:6 qui reddet unicuique secundum opera ejus: [n. 189]
2:7 iis quidem qui secundum patientiam boni operis, gloriam, et honorem, et incorruptionem quaerunt, vitam aeternam: [n. 195]
2:8 iis autem qui sunt ex contentione, et qui non acquiescunt veritati, credunt autem iniquitati, ira et indignatio. [n. 198]
2:9 Tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum, et Graeci: [n. 201]
2:10 gloria autem, et honor, et pax omni operanti bonum, Judaeo primum, et Graeco: [n. 204]
2:11 non enim est acceptio personarum apud Deum. [n. 205]
2:12 Quicumque enim sine lege peccaverunt, sine lege peribunt: et quicumque in lege peccaverunt, per legem judicabuntur. [n. 207]

189. 使徒提出神审判的真实性,并排除相反意见以后,这里进一步阐明神审判的真实性。

189. Postquam, Apostolus proposuit veritatem divini iudicii, exclusa contraria opinione, hic manifestat divini iudicii veritatem,

首先,提出所要说明的;

et primo proponit quod intendit;

其次,阐明所提出的,在「对于那些恒心行善的人」一处。

secundo manifestat propositum, ibi his quidem qui secundum patientiam.

190. 他首先从两方面提出神审判的真实性:就行为而言,以及就人而言。

190. Proponit autem primo veritatem divini iudicii quantum ad duo, scilicet, quantum ad opera et quantum ad personas.

就行为而言,神现在并不总按行为报偿,有时也把恩典慷慨赐给作恶者;使徒保罗自己就是如此,他先前亵渎并迫害人,却蒙了怜悯,见提前 1:13。但在审判之日却不如此,那时是按正义施行审判的时候。诗 75:2〔武加大本 74:3〕:「我选定了日期,必按正直施行审判。」因此,另处也说:「求你照着他们手所做的对待他们。」(诗 28:4〔武加大本 27:4〕)

Quantum ad opera quidem, quia in praesenti non reddit secundum opera, sed quandoque male agentibus gratiam largitur, sicut ipsi Paulo apostolo, qui prius blasphemus et persecutor misericordiam consecutus est, ut dicitur I Tim. I, 13. Sed hoc non erit in die iudicii, quando erit tempus secundum iustitiam iudicandi. Ps. LXXIV, 3: cum accepero tempus, ego iustitias iudicabo. Et ideo alibi dicitur: secundum opera manuum eorum tribue illis.

就人而言,神审判的真实性在于:报偿的公平均施于众人。林后 5:10:「我们众人必须站在基督审判台前受审。」

Quantum ad personas attenditur veritas divini iudicii, quia retributionis aequalitas servabitur quantum ad omnes. II Cor. V, 10: omnes nos manifestari oportet.

191. 然而,将来的报偿似乎并非按行为,因为暂时的罪将受永恒的刑罚。

191. Videtur autem quod non sit secundum opera retributio futura, quia peccato temporali poena aeterna retribuetur.

应当说,正如奥古斯丁在《天主之城》第二十一卷所说,正义的报偿并不要求罪与罚的时间相等。因为即使按人的裁判,对于短时间内犯下的奸淫之罪,也会判处死刑;立法者所考虑的,并非杀死罪人所需的时间,而是罪人因死亡,永远被排除于活人的共同体之外。因此,按其相应的方式,人也可以为暂时的罪受永恒的刑罚。

Sed dicendum est quod, sicut Augustinus dicit, XXI de Civit. Dei: in retributione iustitiae non consideratur aequalitas temporis inter culpam et poenam, quia etiam secundum humanum iudicium pro culpa adulterii, quae brevi hora committitur, infligitur poena mortis; in qua non attendit legislator moram occisionis, sed potius quod per mortem perpetuo excluditur a societate viventium. Et sic etiam suo modo homo pro culpa temporali punitur poena aeterna.

所以,违反仁爱的罪,按神的审判而受到永恒的刑罚,并不足为奇;因为人与神之间的共融,正是藉仁爱而成。

Et ideo non est mirum si peccata commissa contra caritatem, per quam scilicet est societas inter Deum et homines, aeternaliter divino iudicio puniuntur.

192. 这惩罚是公正的,可以从三方面看出。

192. Et hoc quidem esse iustum ex tribus apparet.

首先,从被得罪之神的无限尊严来看。被得罪者的尊严越大,得罪他的罪也越重;例如殴打君主,比殴打普通人罪更重。因此,致死之罪的罪责在某种意义上既是无限的,就必须有无限的刑罚与之相应。这刑罚既不能在强度上无限,就必须在持续时间上无限。

Primo ex infinita dignitate Dei in quem peccatur. Tanto enim quis gravius peccat, quanto maior est dignitas personae in quam peccatur, sicut plus peccat qui percutit principem, quam qui percutit privatam personam. Et sic cum culpa peccati mortalis sit quodammodo infinita, oportet quod ei infinita poena respondeat. Et sic cum non possit esse infinita secundum intentionem, relinquitur quod sit infinita secundum durationem.

193. 其次,从犯罪所凭借的意志来看。

193. Secundo apparet ex voluntate per quam peccatur.

凡犯致死之罪的人,都背离不变的善,把目的设在可变的善之中;例如淫乱者把目的设在对肉体的爱中,贪婪者则把目的设在金钱中。目的既为自身而被追求,凡欲求目的的人,都趋向该目的,愿意永久占有它,只要没有别的东西阻碍。所以,犯致死之罪的人,怀有永远留在罪中的意志,除非有偶然因素,例如惧怕刑罚,或遇见其他阻碍。因此,人既按自己的意志,欲求永久持有罪,为这罪而受永恒刑罚就是相称的。因为,鉴察人心的神,尤其着眼于犯罪者的意志。

Quicumque enim mortaliter peccat aversus ab incommutabili bono, finem constituit in bono commutabili, sicut fornicator in dilectione carnis, avarus in pecunia. Et quia finis per se appetitur, quicumque appetit finem, fertur in illud, volens illud semper obtinere, si aliquid aliud non obsistat. Unde ille qui peccat mortaliter, voluntatem habet perpetuo in peccato manendi, nisi forte per accidens, sicut quando timet poenam, vel aliquod aliud impedimentum. Unde conveniens est, ut ex quo homo secundum suam voluntatem peccatum perpetuo obtinendum appetit, quod aeternaliter pro illo puniatur. Deus enim qui est inspector cordis, praecipue ad voluntatem peccantis attendit.

194. 第三,从罪的效果来看,这效果就是恩典的撤除;由此,人就其自身能力而言,永远留在罪中,除非藉恩典的助佑,不能从罪中出来。而在罪责持续时让刑罚终止,并不相称,所以刑罚永久持续。

194. Tertio ex parte effectus peccati, qui est subtractio gratiae, ex qua sequitur quod homo, quantum est de se, perpetuo maneat in peccato, a quo exire non potest nisi per auxilium gratiae. Non est autem conveniens ut durante culpa cesset poena, et ideo in perpetuum durat poena.

至于所说的「照各人的行为报应各人」,不应理解为报偿与行为等量,因为赏报超过功德;而应理解为按比例:善者得到善的报偿,较善者得到较好的报偿。恶者也是同样的道理。

Quod autem dicitur reddere unicuique secundum opera sua, non est intelligendum secundum aequalitatem operum, quia praemium excedit meritum, sed secundum proportionem, quia bonis retribuet bona et melioribus meliora. Et eadem ratio est de malis.

195. 接着,他说「对于那些恒心行善的人」,阐明所提出的。

195. Deinde cum dicit his quidem qui secundum patientiam, manifestat propositum,

首先,就行为而言;

et primo quantum ad opera,

其次,就人而言,在「临到每一个灵魂」一处。

secundo quantum ad personas, ibi in omnem animam.

就行为而言,他说明神审判的真实性,

Quantum autem ad opera ostendit veritatem divini iudicii,

首先,论善的行为;

primo quidem in bonis,

其次,论恶的行为,在「但对于好争竞的人」一处。

secundo in malis, ibi his autem qui ex contentione.

196. 关于第一点,应当考虑两件事:功德与赏报。

196. Circa primum duo consideranda sunt, scilicet meritum et praemium.

功德由三件事共同构成。首先,是忍耐。一种解释,是指神的忍耐,如上文所说:「还是你藐视丰富的恩慈、宽容。」于是,「按忍耐行善」的人,就是善用神的忍耐而行善、如此安排自己的人。

Ad meritum tria concurrunt. Primo quidem patientia. Quod potest intelligi, uno modo, de patientia Dei, de qua supra dictum est: an divitias bonitatis et patientiae ut intelligantur illi esse secundum patientiam boni operis, scilicet dispositi, qui bene patientia Dei utuntur bene operando.

另一种解释,是指人的忍耐;这也可以有两种理解。第一,忍耐指以平静的心承受逆境。人必须不因所受的恶而停止善行,这就是他说的「恒心行善」。雅 1:4:「要让忍耐发挥完全的功用。」路 21:19:「你们凭着坚忍,就必保全性命。」第二,可以把忍耐理解为恒久忍耐或坚持不懈,就是不因厌倦而停止善行。雅 5:7:「弟兄们,你们要忍耐,直到主来。」来 10:36:「你们必须忍耐。」

Alio modo potest intelligi de patientia hominis, quod etiam intelligi potest dupliciter. Uno modo, secundum quod patientia importat tolerantiam adversorum cum aequanimitate cordis. Hoc autem necessarium est, quod aliquis a bono opere non desistat propter mala quae patitur, et hoc est quod dicit secundum patientiam boni operis. Iac. I, 4: patientia opus perfectum habet. Lc. XXI, 19: in patientia vestra possidebitis animas vestras. Secundo, potest intelligi patientia pro longanimitate, sive pro perseverantia, ut scilicet aliquis a bono opere propter taedium non recedat. Iac. ult.: patientes estote, fratres, usque ad adventum Domini. Hebr. X, 36: patientia vobis necessaria est.

第二,是行为的良善。行为之所以称为善,是因为它指向应有的目的,并且符合应有的准则,就是神的律法和人的理性。加 6:9:「我们行善不可丧志。」

Secundum est bonitas operis, quod quidem dicitur bonum secundum ordinem ad debitum finem et secundum quod convenit regulae debitae, quae est lex Dei et ratio humana. Gal. ult.: bonum facientes non deficiamus.

第三,由「寻求永生」涉及意向的端正:人在所承受的恶,以及所实行的善中,不寻求暂时的事物,而寻求永恒的事物。太 6:33:「你们要先求神的国。」

Tertio tangitur rectitudo intentionis quaerentibus vitam aeternam, ut scilicet in malis quae homo patitur, vel in bonis quae agit, non quaerat aliquid temporale, sed aeternum. Matth. VI, 33: primum quaerite regnum Dei.

197. 从赏报方面,他也涉及三件事。第一是「荣耀」,表示圣徒的光辉:既包括内在的光辉,他们的心智将充满这光辉,正如赛 58:11 所说:「他要使你的灵魂充满光辉。」(译者:此处按作者所引拉丁文 splendoribus;和合本修订版作「在干旱之地使你心满意足」。)也包括外在的光辉,他们的身体将发光。太 13:43:「义人要在他们父的国里发出光来,像太阳一样。」诗 149:5:「愿圣民因所得的荣耀欢乐!」

197. Ex parte etiam praemii tangit tria, quorum primum est gloria, quae significat claritatem sanctorum, etiam intrinsecam, qua replebuntur in mente, secundum illud Is. c. LVIII, 11: implebit splendoribus animam tuam: et exteriorem, qua splendebunt in corpore. Matth. XIII, 43: fulgebunt iusti sicut sol in regno patris eorum. Ps. CXLIX, 5: exultabunt sancti in gloria.

其次,是「尊贵」,表示圣徒的尊位,以及一切受造物对他们所表示的尊敬;因为他们将是君王和祭司。启 5:10:「你使我们成为国民和祭司,归于我们的神。」(译者:这里保留作者所引拉丁文第一人称「我们」;和合本修订版作「他们」。)进一步说,他们将列在神的儿女中,正如智慧篇 5:5 所说:「他怎么也被列在神的儿子中?」诗 139:17〔武加大本 138:17〕:「神啊,你的朋友何等尊贵!」(译者:此处依作者所引拉丁文;和合本修订版作「神啊,你的意念向我何等宝贵!」)

Secundo tangitur honor, per quem significatur sanctorum dignitas, et reverentia quae eis exhibetur ab omni creatura. Erunt enim reges et sacerdotes. Apoc. V, 10: fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotes. Et ulterius computabuntur inter filios Dei, secundum illud Sap. V, 5: ecce quomodo computati sunt inter filios Dei. Ps. CXXXVIII, 17: nimis honorati sunt amici tui, Deus.

第三,是「不朽坏」,因为这荣耀和尊贵,不会像世上的那些荣耀尊贵一样消逝。林前 9:25:「他们不过是要得会朽坏的冠冕;我们却是要得不会朽坏的冠冕。」

Tertio tangitur incorruptio, quia scilicet illa gloria et honor non erunt transitoria, sicut ea quae sunt in hoc mundo. I Cor. IX, 25: illi quidem ut corruptibilem coronam accipiant, nos autem incorruptam.

198. 接着,他说「但对于那些人」,说明神审判的真实性也见于恶人;其中也涉及罪与罚。

198. Deinde cum dicit his autem, ostendit veritatem divini iudicii in malis, in quibus etiam tangiturculpa et poena.

就罪而言,涉及三点。第一,是争竞的顽固。首先,这可以理解为人与神争竞;神以恩惠呼召人归向自己,而人抵抗神的恩惠,就仿佛与神争竞。申 31:27:「我今日还活着与你们同在,你们尚且悖逆耶和华。」其次,可以理解为人反对信仰的争竞。提后 2:14:「不可在言词上争辩。」第三,可以理解为人与人相互的争竞;这违反仁爱,而仁爱是诸德之母。雅 3:16:「在何处有嫉妒、争竞,在何处就有动乱和各样的坏事。」(译者:「争竞」依作者所引拉丁文 contentio;和合本修订版作「自私」。)

Et quantum ad culpam tanguntur tria, quorum primum est contentionis pertinacia. Quae quidem, primo, potest intelligi hominis ad Deum, beneficiis ad se vocantem, contra quem homo contendere videtur divinis beneficiis resistendo. Deut. XXXI, 27: adhuc vivente me et ingrediente vobiscum, semper contentiose egistis contra Dominum. Secundo potest intelligi de contentione hominis contra fidem. II Tim. II, 14: noli verbis contendere. Tertio potest intelligi de contentione hominum ad invicem, quae contrariatur caritati, quae est mater virtutum. Iac. III, 16: ubi zelus et contentio, ibi inconstantia et omne opus pravum.

其次,提出他们的刚硬,就是「不顺从真理」。这首先可以理解为信仰的真理。约 8:46:「既然我讲真理,你们为什么不信我呢?」(译者:原文引 8:45;本句实见 8:46。)其次,可以理解为神公正的真理;他们不顺从,因为不相信神审判的真实。结 18:29:「以色列家还说:『主的道不公平!』」第三,可以理解为生活的真实;生活败坏的人不顺从这真实。约 3:21:「实行真理的人就来接近光。」

Secundo ponitur duritia eorum, scilicet, qui non acquiescunt veritati. Quod potest, uno modo, intelligi de veritate fidei. Io. VIII, 45: si veritatem dico, quare non creditis mihi? Alio modo de veritate divinae iustitiae, cui non acquiescunt, veritatem divini iudicii non credentes. Ez. XVIII, 29: dixistis: non est aequa via Domini. Tertio potest intelligi de veritate vitae, cui non acquiescunt, qui perverse vivunt. Io. III, 21: qui facit veritatem, venit ad lucem.

第三,由「反而信从不义」涉及恶意。或者,因为他们听从劝人行不义的人。箴 17:4:「行恶的,留心听恶毒的嘴唇。」或者,因为他们相信犯罪不会受罚;这就等于把不义归给神。德训篇 5:4:「不要说:我犯了罪,遭受了什么灾殃?」又或者,「信从不义」就是信从不信之说,即违反信仰的教导。帖后 2:12:「使一切不信真理、倒喜爱不义的人都被定罪。」(译者:原文引 2:11;本句在所核武加大本与和合本修订版均为 2:12。)

Tertio autem tangitur malitia in hoc quod dicit credunt autem iniquitati, vel quia consentiunt persuadentibus iniquitatem. Prov. XVII, 4: malus obedit linguae iniquae. Vel quia credunt impunitatem peccatorum, quae in divinam iniquitatem redundaret. Eccli. V, 4: ne dixeris, peccavi, et quid mihi accidit triste? Vel credunt iniquitati, id est infidelitati, scilicet doctrinae quae est contra fidem. II Thess. II, 11: iudicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati.

199. 从刑罚方面,提出四件事,可以有两种区分方式。

199. Ex parte autem poenae quatuor ponuntur, quae quidem dupliciter distingui possunt.

一种,把「愤怒」理解为审判之后的身体刑罚和报应。番 1:15:「那日是愤怒的日子。」「恼恨」则在审判时发生,恶人会因自己所犯的罪,对自己愤恨。智慧篇 5:6:「我们偏离了真理的道路。」至于「患难」和「困苦」,则属于复活以前、离开身体的灵魂。箴 1:27:「急难痛苦临到你们身上。」

Uno modo ut ira, id est poena et vindicta corporalis, intelligatur esse post iudicium. Soph. I, 15: dies illa, dies irae. Indignatio autem in iudicio, quando impii sibi ipsis indignabuntur, fit ex peccatis quae commiserunt Sap. V, 6: erravimus a via veritatis. Tribulatio autem et angustia pertinent ad animam separatam a corpore ante resurrectionem. Prov. I, 27: quando venerit super vos tribulatio et angustia.

200. 或者,可以作另一种区分:前两者从神这方面理解。神的「愤怒」,是施罚的安排,这对恶人是可怕的。启 6:16:「向山和岩石说:『倒在我们身上吧!』」等等。他的「恼恨」,指他将判定罪人不配得永生。诗 95:11〔武加大本 94:11〕:「我在怒中起誓:『他们断不可进入我的安息!』」

200. Vel alio modo possunt distingui, ut prima duo accipiantur ex parte Dei, cuius ira dicitur dispositio ad puniendum, quae est malis horribilis. Apoc. VI, 16: dicent montibus et petris: cadite super nos, et cetera. Indignatio eius refertur ad hoc quod peccatores indignos reputabit vita aeterna. Ps. XCIV, 11: quibus iuravi in ira mea, si introibunt.

其余两者则从人这方面理解。「患难」的拉丁词 tribulatio 来自意为蒺藜的 tribulus,蒺藜会刺人,因此一切带来痛苦的事都可属于患难。番 1:14:「那是耶和华日子的风声,勇士必在那里痛痛地哭号。」至于「困苦」,则是因为人的心受到挤迫,找不到方法,解除所惧怕或已在经受的恶。但以理书 13:22:「我真是左右为难,不知道该怎样选择。」(译者:此句依作者所引拉丁文;思高本该节前句作「我真是左右为难」,随后说明犯罪或落入诬告的两难;作者所引「不知道该怎样选择」是对两难处境的概括,所核武加大本该节也没有这几个字。)伯 27:9:「患难临到他,神岂听他的呼求?」

Alia vero accipiuntur ex parte hominis. Et tribulatio quidem dicitur a tribulo, qui pungit, unde ad tribulationem potest pertinere omne quod dolorem infert. Soph. I, 14: vox diei Domini amara, tribulabitur ibi fortis. Angustia autem dicitur ex hoc, quod animus hominis angustiatur non valens invenire remedium contra mala quae timet, vel iam patitur. Dan. XIII, 22: angustiae mihi sunt undique, et quid eligam ignoro. Iob XXVII, 9: numquid clamorem illius audiet Deus cum venerit super illum angustia?

201. 接着,他说「临到每一个灵魂」,就人而言说明神审判的真实性。

201. Deinde cum dicit in omnem animam, ostendit veritatem divini iudicii quantum ad personas.

首先,提出其公平;

Et primo proponit huius aequitatem;

其次,给出原因,在「因为神不偏待人」一处;

secundo rationem assignat, ibi non est enim personarum;

第三,阐明原因,在「因为凡」一处。

tertio rationem manifestat, ibi quicumque enim.

202. 关于人,神审判的真实性首先在恶人身上显明。他说「临到一切作恶之人的灵魂」,就是针对每一个灵魂。因为,正如圣徒的荣耀从灵魂达到身体,受遗弃者的刑罚也首先且主要在灵魂内,其次在身体内;身体因灵魂的缺陷或罪过,将复活为仍能受苦的身体。结 18:4:「犯罪的灵魂,必定死亡。」(译者:这里依作者拉丁文 anima「灵魂」,保留其先后论证;和合本修订版作「然而犯罪的,他必定死」。)

202. Veritatem quidem divini iudicii quantum ad personas ostendit primo in malis, cum dicit in omnem animam hominis operantis id est contra omnem animam, quia sicut gloria sanctorum ab anima ad corpus devenit, ita reproborum poena primo et principaliter est in anima et secundo in corpore, quod propter defectum vel culpam animae resurget passibile. Ez. XVIII, 4: anima quae peccaverit, ipsa morietur.

203. 他说「先是犹太人,后是希腊人」,因为犹太人藉律法知道神的意志,理应受较重刑罚。路 12:47:「仆人知道主人的意思,却未顺他的意思做」等等,「那仆人要多受责打。」同样,对于同一个罪,例如奸淫或偷盗,基督徒比不信者受更重的刑罚。来 10:29:「践踏神儿子的人,你们想,他不该受更严厉的惩罚吗?」等等。

203. Dicit autem Iudaei primum et Graeci, quia Iudaeis maior poena debebatur tamquam cognoscentibus Dei voluntatem per legem. Lc. XII, 47: servus sciens voluntatem domini sui, et non fecit, etc., digne plagis vapulabit multis. Et similiter Christiani quantum ad idem peccatum, puta adulterium vel furtum, graviori poena puniuntur quam infideles. Hebr. X, 29: quanto magis putatis maiora mereri supplicia, qui Filium Dei, etc.

但就全部刑罚而言,不信者的刑罚更重,因为不信的罪是最严重的罪。因此,约 3:36 说:「神的愤怒常在不信的人身上。」(译者:原文引彼前第三章;这句话实见约 3:36。)

Sed quantum ad totam poenam, gravior est poena infidelium propter peccatum infidelitatis, quod est gravissimum. Unde dicitur I Petr. III, quod super incredulos ira Dei manet.

204. 其次,他在善人身上阐明这一点。首先提出上文的两项:「荣耀和尊贵」;第三项却用「平安」代替不朽坏,因为平安包含不朽坏,还包括许多其他的善。

204. Secundo manifestat in bonis, et ponit primo duo, quae supra dixit gloriam et honorem, tertium vero, scilicet pacem, ponit loco incorruptionis, quam includit pax, et multa alia comprehendit.

只要人仍惧怕失去自己所拥有的善,就不可能有完全的平安。唯有拥有自己渴望的一切,并且不怕失去,人心才有真正的平安。赛 32:18:「我的百姓要住在平安的居所。」

Non enim potest esse pax hominis perfecta quamdiu aliquis timet se amissurum bona quae habet, sed tunc aliquis habet veram pacem cordis, quando habet omnia quae concupiscit et ea perdere non timet. Is. XXXII, 18: sedebit populus meus in pulchritudine pacis.

在这些事上,他也把优先地位归于犹太人,因为这些首先是向他们应许的;外邦人进入了向他们所许的应许之中。约 4:38:「别人辛劳,你们享受他们辛劳的成果。」

Et in his etiam primatum Iudaeis attribuit, quia eis sunt primo promissa, et in eorum promissiones gentes introierunt. Io. IV, 38: alii laboraverunt et vos in labores eorum introistis.

205. 接着,他说「因为不偏待人」,给出前述的理由,就是「在神那里」没有偏待人。徒 10:34:「神是不偏待人的。」

205. Deinde cum dicit non enim est acceptio, assignat rationem dictorum, quia scilicet non est personarum acceptio apud Deum. Act. X, 34: non est personarum acceptor Deus.

偏待人违反分配正义;分配正义按照各人应得的资格,给各人分配。因此,若不按应得的资格,给某人较多或较少,就构成偏待。不按资格,是指这样做并非由于某种条件,而是由于与所论事情有关的个人身份。因为这就是接受事情的理由,也就是把它当作行动的准则;但若是由于个人身份,就仿佛把那人本身当作采取某种行动的原因。(译者:此处所据拉丁文作 non propter conditionem, sed propter personam quae facit ad causam,随后接「因为这就是接受事情的理由」。这几句的句法和论证衔接有疑问;现保留原文的顺序与措辞。以下例子表明,作者意在区别与分配事项有关的适当资格,同单凭私人关系的偏待;未有版本依据,故不改订原文。)例如,若某人因血缘关系,给某人较多的祖产,这不是偏待人,因为血缘是他应得这类财产的适当理由。但若某位教会领袖因血缘关系,给某人较多教会财产,且没有其他合适的资格,这就可能属于偏待人。因为,血缘关系不是分配属灵财物的适当理由。

Opponitur autem personarum acceptio iustitiae distributivae, per quam aliquis distribuit unicuique secundum dignitatem personarum; ergo acceptio est quando praeter dignitatem datur alicui plus vel minus. Tunc autem hoc fit praeter dignitatem, quando hoc fit non propter conditionem, sed propter personam quae facit ad causam. Hoc est enim causam accipere, scilicet quasi regulam operandi, sed propter personam, quasi ipsa persona accipiatur ut causa aliquid faciendi. Puta si aliquis det alicui propter consanguinitatem plus de bonis patrimonialibus, non est acceptio personarum, quia consanguinitas est conveniens causa propter quam de talibus bonis debeat habere. Si autem propter consanguinitatem aliquis praelatus det alicui plus de bonis ecclesiasticis, potest hoc ad acceptionem personarum pertinere, si alia idoneitas non concurrat. Non enim consanguinitas est ratio conveniens distributionis bonorum spiritualium.

所以,神凡事都按最合适的理由行,偏待人便不可能发生在他身上。因为智慧篇 8:1 说,他「从容治理万物」。

Quia igitur Deus omnia convenientissima ratione facit, non cadit in ipsum personarum acceptio. Dicitur enim Sap. VIII, 1, quod disponit omnia suaviter.

206. 然而,神似乎偏待人,因为他把某些罪人留在罪中,却呼召另一些人归向自己。

206. Sed videtur acceptor personarum, quia peccatorum quosdam in suis peccatis relinquit, quosdam ad se vocat.

应当说,偏待人违反正义,所以只发生于按照应得而给出的事物,因为正义所关注的是应得。但神呼召罪人悔改,不是由于欠他们什么,而是白白施恩。「若凭行为,就不再靠恩典」,如下文 11:6 所说。(译者:此处保留作者把行为与恩典的次序倒转来表达的引文;和合本修订版该节作「既是靠恩典,就不凭行为」,所核武加大本也作这个次序。)多 3:5:「他救了我们,并不是因我们自己所行的义,而是照他的怜悯。」

Sed dicendum quod personarum acceptio opponitur iustitiae, unde locum habet in his quae dantur ex debito, quod attendit iustitia. Deus autem non ex debito, sed gratis, peccatores ad poenitentiam vocat. si enim ex operibus, iam non ex gratia, ut dicitur infra XI, 6, et Tit. III, 5: non ex operibus iustitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit.

在这种白白给予的恩惠上,不但神,就是人,也可以自由地给他愿意给的人。太 20:15:「难道我的东西不可随我的意思用吗?」

In talibus autem beneficiis gratis datis non solum Deo, sed etiam homini, liberum est dare cui voluerit. Matth. XX, 15: an non licet mihi quod volo facere?

207. 接着,他说「因为凡」,解释上述理由。

207. Deinde cum dicit quicumque enim, exponit praedictam rationem.

神不偏待人,可以从一切犯罪者都受罚看出。因此,他首先论没有领受律法的人,说:「凡在律法之外犯了罪的」,就是没有领受来自神的摩西律法的人,「将在律法之外灭亡」,就是被定罪,但不是由于违犯这律法。伯 4:20:「因无人明白,他们永远灭亡。」(译者:此处依作者拉丁引文;和合本修订版作「永归无有,无人理会」。)

Quod enim non sit personarum acceptio apud Deum, patet per hoc quod omnes qui peccant puniuntur. Unde primo loquitur quantum ad illos qui legem non susceperunt, dicens, quod quicumque peccaverit sine lege, scilicet Moysi, accepta a Deo, sine lege peribit, id est condemnabitur, non propter legis transgressionem. Iob IV, 20: quia nullus intelligit, in aeternum peribunt.

其次,他论领受成文律法的人,说:「凡在律法之内犯了罪的」,就是在成文律法颁布之后犯罪的人,「将按律法受审判」,就是因为他们违犯了律法的诫命。约 12:48:「我所讲的道在末日要审判他。」

Secundo loquitur quantum ad illos qui legem scriptam acceperunt, et dicit quod quicumque peccaverunt in lege, id est, post legem scriptam, iudicabuntur per legem, id est, propter hoc quod transgressi sunt praeceptum legis. Io. XII, 48: sermo quem locutus sum vobis ille iudicabit eum in novissimo die.

208. 有些人却从这种表达方式找到犯错误的借口。因为使徒没有说「凡在律法之内犯了罪的,将按律法灭亡」,像他说那些在律法之外的人将在律法之外灭亡一样,他们便相信,领受律法以后犯罪的人,只会受到某种审判,就是现世的审判,却不会灭亡。

208. Quidam autem ex hoc modo loquendi occasionem erroris sumpserunt. Quia enim Apostolus non dicit, quicumque in lege peccaverit per legem peribit, sicut dixerat de his qui sunt sine lege quod sine lege peribunt, crediderunt quod illi qui post legem susceptam peccant, iudicentur aliqualiter, scilicet in praesenti, non tamen pereunt.

但正如《注疏》所说:「哪一个基督徒会说,犹太人不信基督也不会灭亡呢?主明明说,在审判之日,所多玛所受的比他们还容易受。」见太 10:15。因此结 18:32 说:「我不喜欢有任何人死亡。」

Sed, sicut dicit Glossa quis Christianus dicat non perire Iudaeum si non credat in Christum, cum Dominus dicat quod tolerabilius erit Sodomae in die iudicii quam eis? Ut habetur Matth. X, 15. Unde Ez. XVIII, 32: nolo mortem peccatoris.

209. 他采用这样不同的表达,是因为正如额我略在《约伯记伦理释义》(Moralia)解释伯 36:6「为困苦人伸冤」时所说,有些人在将来的审判中要灭亡,却不受审理,就是那些没有信仰、没有神律法的不敬虔者。诗 1:5:「恶人不会起来受审。」(译者:此处依作者对拉丁文 non resurgent in iudicio 的理解;和合本修订版作「当审判的时候恶人必站立不住」。)因为对于完全与神隔绝的人,已没有与他辩论的余地。约 3:18:「不信的人已经被定罪了。」

209. Utitur autem tali diversitate in loquendo, quia, ut Gregorius dicit in moralibus super illud Iob XXXVI, 6: iudicium pauperibus tribuit, quidam in futuro iudicio peribunt, sed non iudicabuntur, id est impii, qui sunt sine fide et lege Dei. Ps. I, 5: non resurgent impii in iudicio, quia scilicet non est locus disceptandi contra eum, qui totaliter alienus est a Deo. Io. III, 18: qui non credit, iam iudicatus est.

另一些人领受神的律法和信仰以后犯罪,则在灭亡之外,还要受到审理,仿佛要同他们进行某种辩论。因此结 34:17 说:「看哪,我要在羊与羊中间、公绵羊与公山羊中间施行审判。」正如额我略所说,国王给敌人定罪,不必听审;给本国公民定罪,却经过仔细的听审。

Alii vero, qui lege Dei et fide suscepta peccant, ita peribunt, quod etiam iudicabuntur, quasi quadam disceptatione cum eis facta. Unde Ez. XXXIV, 17 dicitur: ecce ego iudico inter pecus et pecus, arietum et hircorum. Sicut et rex, ut Gregorius dicit, hostes condemnat absque audientia, cives autem cum diligenti audientia.